Hridsko ili Ridsko jezero, biser Prokletija, nalazi se u sjevernoistočnom djelu ovih planina i spade u najljepša jezera Crne Gore, pod uslovom da nije i najljepše. Smješteno na visini od 1970 mnm predstavlja i najvisočije crnogorsko jezero.  Smješteno je između Velikog i Malog Hrida, po kojima je dobilo ime i ispod Velikog Hridskog krša (2374 mnm). Voda je izuzetno bistra, a boja varira od plave do zelene u zavisnosti reflektuje li nebo ili četinare koji ga okružuju, opet na nekim djelovimavidi se crvenkasto dno, zahvaljujući opet njegovoj bistrini. Dugo je 295 m , a široko 175 m. Najveća dubina mu je 5m. Od njega otiče Hridksa rijeka, dok vodu dobija padavinama, otapanjem snijega. Obala ovog jezera je i mjesto Petrovdanskog zbora, nakon koga na žalost ostane znatna količina otpadaka, koje najčešće završe jezeru prije nego planinarska društva iz Plava i Gusinja uspiju da ga očiste. Njegova gotovo mistična ljepota inspirisala je mnoge legende. Po jednoj legendi jezero su stvorili Bogovi za vile, da se u njemu kupaju i uljepšavaju daleko od ljudskih očiju. Vodeći se ovom krilaticom neke žene dolaze da se kupaju u njemu, čak i u zimskim mjesecima, a često u njega bacaju neki nakit zbog vjerovanja da će im to donijeti sreću u braku.

Dodoši su staro ribarsko naselje na obali Skadarskog jezera.Pripadaju opštini Cetinje i broje 50tak stanovnika. Nalaze se na rtu – u podnožju Bobije. Naselje je zbijenog tipa sa formiranim prirodnim komunikacijama, a slikovitim i promjenjivim sezonskim pejzažima u sklopu citavog prirodnog kompleksa tog dijela jezera. U obližnjem restoranu, možete uživati u hrani i predivnom ambijentu, a ljeti je aktivno i kupalište.

Veliko Pošćensko jezero nalazi se kraj sela Pošćenje (opština Šavnik) u podnožju Durmitora, na prelazu u visoravan. Spada u manja jezera. Dimenzija je 210mx150mx3,5m. Nekada je bilo dosta veće, ali močvarna vegetacija doprinijela je njegovom smanjivanju. Ovo zeleno jezero dobija vodu otapanjem snijega, padavinama i sa tri manja izvora. Ljeti je pogodno za kupanje i ribolov,a zimi se zaledi. Ovo jezero bi moglo imati značajnu ulogu u razvoju seoskog turizma na ovim prostorima. Još jedna pogodnost je blizina Žabljaka (8km).Po jednoj legendi nekada davno jedan mladić koji se kupao u jezeru  i zaronio u njegovu sredinu. izronio je mrtav sa čvorugom na glavi. Nakon toga se više niko nije kupao, strahujući od nemani, koju su optuživali za mladićevu smrt. Nakon II svjestkog rata naišao je drugi mladić, koji je čuvši tu legendu zaronio na isto mesto i dokazao da je neman u stvari  bila jedan čvornovati panj. Od tada se narod ponovo kupa u jezeru.

Malo Pošćensko jezero nalazi se kraj sela Pošćenje , na tek nekih stotinak metara od Velikog. Prije ga možemo svrtsati i velike lokve nego u jezera. Služi uglavnom za napajanje stoke i nalazi se na jednoj livadi ispod sela. Vodu dobija od kiša i snjegova, a gubi je isparavanjem. Okruženo je livadama i niskom šumom. Vrlo je pristupačno te sa svojom okolinom pogodno za odmor i seoski turizam.

tekst: www.photomontenegro.me

Tara, najduža i najljepša crnogorska rijeka, nastaje od dvije rečice Opasanice i Veruše koje izviru u planinskom masivu na sjeveru zemlje  (planine Komovi), a izvorište Veruše, koje se nalazi na visini 1860 m,  smatra se izvorištem Tare. Sa rijekom Pivom Tara se sastaje na teritoriji Bosne i tako sa njom  čini rijeku Drinu.  Vjekovna erozija stvorila je kanjon dugačak 82 km što ga čini drugim kanjonom  po dužini u svijetu – odmah iza kanjona rijeke Kolorado u SAD, a najdubljim i najvišim u Evropi. Dužina Tare je 144 km, sa prosječnim padom 4,5 m/km, sa površinom sliva 1853 km², a visina kanjona  je preko 1300m. Ova ogromna vodena masa, divlja i bistra, probija se između planina Bjelašnice, Sinjajevine, Ljubišnje i Durmitora, nastala je od snijega i kiša, a čitavim tokom dobija značajne količine vode od brojnih vrela i nekoliko pritoka. Najvažnije pritoke na lijevoj strani su joj Ljutica i Sušica, a najvažnije desne pritoke Vaskovaška rijeka i Draga. Veći dio rijeke Tare (uključujući njen kanjon) je pod UNESKO-vom zaštitom kao dio Nacionalnog parka Durmitor. Mnogi je nazivaju Suzom Evrope, u gronjem toku voda je pitka, a cjelom dužinom veoma bistra. Obale Tare su strme, sa šumom koja se  uspinje iz hladnoće i dubine kanjona. Oko same rijeke raste vegetacija: crni bor, crni grab, crni jasen, brijest, lipa, a zatim u visim predjelima, iznad stijena, raste hrast kutnjak, obicni grab, klen, bukva. U najvisim predjelima kanjona, preko 1000 m, nalaze se prostrane šume jele i smrče. Veliki dio kanjona obrastao je pojedinim stablima četinara, a medju njima posebno mjesto zauzima crni bor. Najinteresantniji oblici crnog bora su oni koji su pričvršceni žilama za golo kamen-liticu i nadneseni nad sami ambis. Najvrjednija šuma crnog bora je “Crna poda”, rijetko visokih stabala i punodrvnosti. Stabla su visoka i do 50 m i stara 400 godina.

Od mnoštvo osobenosti Tare posebno mjesto zauzimaju njeni bukovi. Huk nekih većih bukova se čuje i na samim ivicama kanjona. Od preko 40 bukova najpoznatiji su Djavolje lazi, Sokolovina, Bijeli kamen, Gornji i Donji tepački buk i dr. Zbog kvaliteta svoje vode i jedinstvenog eko-sistema, Tara je 1977. godine uvrštena u program “Čovjek i biosfera“ i upisana u ekološki rezervat biosfere Svijeta, čime je zaštićena međunarodno usvojenom konvencijom.U ovim predjelima može se sresti divokoza koja je inače, stanovnik planinskih visina i strmina i jedna od rijetkim koja se tu lako kreće. U predjelu kanjona Tare, osim divokoza, mogu se sreti srna i divlja svinja. Tara je bogata i ribom. U njenom slivu živi pastrmka potočara, mladica, lipljen, klijen, skobalj i dr. Ova rijeka je idealna za splavarenje, rafting i ribolov, a spuštanje splavom i rafting niz skoro čitavi tok, nešto je što će obično ushićenje prirodom podići do maksimuma.

U mjestu Djurdjevića Tara nalazi se veliki most, čija je gradnja počela 1938. a završena 1940. godine. Ovaj most je vremenom postao jedan od simbola ove rijeke. U toku Drugog svjetskog rata je srušen da bi 1946. ponovo bio obnovljen. Dužina mosta iznosi 154 metra, a na najvisočijem luku dostiže visinu od 135 metara od Tarinih obala.

Predivan pogled na vijugavu rijeku Taru pruža se sa vidikovca Ćurevac (1625m). Odatle se sa jedne strane vidi Durmitor, a sa druge kanjon Tare i rijeka usječena u kamene litice. Sa Ćurevca se vidi i  živopisno selo Tepča,  a ako se pažljivo oslušne,  može se čuti i šum Velikog buka čija dubina ide i preko 100 metara.

Plužine je naziv za opštinu i naselje na sjeveru Crne Gore. Staro naselje Plužine je potopljeno izgradnjom Hidroelektrane “Piva”, kao i dio kanjona rijeke Pive.  Opština Plužine  ima oko 60tak sela i zaseoka, a od okolnih opština  Žabljak, Šavnik, Nikšić, Gacko i Foča, odvojena je prirodnim granicama: Tarom na sjeverostoku , vrhovima Bioča na sjeverozapadu, na jugozapadu vrhovima Ledenica, Babin vrh, Smrčeva glava i Gola strana, a istočna granica je otoka Sušićkog jezera na Durmitoru. U podnožju visoke planinske zone koja se naziva Pivska planina, nalazi se dolina rijeke Pive poznata kao Pivska župa. Jedan od najznačajnijih kulturno-istorijskih spomenika na ovom području je manastir Piva. Kada je izgrađena HE „Piva“, manastir je premješten na sadašnju poziciju. Gradnja manastira počela je 1573.g. i trajala je do 1586. godine. Izgrađen je za vrijeme mitropolita Hercegovačkog Savatija Sokolovića, a premješten  1982. godine, prije izgradnje brane. Unutrašnjost manastira oslikali su majstori iz Kotora još u 17. vijeku.

Pivsko jezero je najveće vještačko jezero u Crnoj Gori,  a brana na Mratinju, koja ga održava , visoka je 200 m i jedna je od najvećih toga tipa u Evropi. Površina jezera je  12,5 km², a dubina je 188 m. Pivsko jezero predstavlja najveći rezervoar pitke vode u bivšoj Jugoslaviji, izuzetno je bistro i smaragdno plave boje. Na jezeru je moguće voziti se čamcem, pecati, kupati, jedriti te u njegovoj okolini niču razna eko-sela. Ovaj kraj je vema bogat šumama, a okolni kanjoni  Tare, Pive, Komarnice i Sušice, veoma su atraktivni i privlače veliki broj turista i ljubitelja prirode.

Rijeka Piva, koja izvire iz vrela Sinjac na planini Goliji,  takođe ima impozantan kanjon, ali je pola tog kanjona potopljeno branom i prekriveno Pivskim jezerom. Piva je dugačka 120 km,a  na Šćepan Polju se  sastaje sa Tarom i zajedno prave Drinu. Kanjon rijeke Pive  je dubok oko 1.200 m i presijeca planine Bioč, Maglić i Pivsku planinu u dužini od 33 km.

Posljednih godina sve se više ulaže u turističku ponudu ovog kraja koja je danas veoma privlačna. Za ljubitelje avanture nezobilazna je posjeta kanjonu Komarnica koji je prilično nepristupačan i uzak pa se ne može kroz njega proći bez pratnje vodiča i adekvatne opreme, a za one kojima je dovoljno da uživaju u prelijepom pogledu, tu su kanjoni Pive, Tare i Sušice i brojna jezera.  Idealni uslovi za lov, ribolov, rafting, krstarenja jezerom, planinarenje, i pjesačenje, samo su dio potencijala za razvoj turizma.

Kapetanovo jezero, u podnožju Moračkih planina,  često je mjesto okupljanja ljubitelja prirode i ribolova. Ime je dobilo po kapetanu Mušoviću iz  Nikšića koji se za vrijeme borbe sa Turcima hrabro borio i branio ove krajeve. Dužina ovog glacijalnog jezera je 480 m, širina 200, a dubina oko 37 metara.  Kapetanovo jezero nalazi se na nadmorskoj visini od 1673m, površina mu je oko 9 hektara, a oko njega su Moračke planine sa vrhovima Lukavice, Žurim, Rogođed i Stožac. Boja mu je braonkasta do do tamno siva,a i bogato je ribom. Smatra se da je treće po dubini u Crnoj Gori, poslije Crnog i Skadarskog jezera. Puni ga nekloliko izvora,  padavine i po neki potok. Pripada Opštini Kolašin, ali je i blizu Nikšića (40tak kilometara) pa je , zbog toga, uglavnom izletište Nikčićana, koji vole da se odmaraju, kupaju i pecaju na ovom jezeru.  Veći broj ljudi okupi  se na obalama jezera na Ilin dan kada se plemenici iz ovih krajeva okupe na sabor.

Nedaleko od njega, ali sa mnogo strmijim prilazom, nalazi se i Manito jezero.  Udaljeno je nekih 40 minuta od Kapetanovog, a naziva se još i Brnjičkim po stjenovitom predjelu Brnika.  Dugo je 220, široko 140 m, a duboko  13 metara.  Veoma je bistro i čisto i to upravo zbog svoje nepristupačnosti.